وقتی خبرهای ایران قلب ما را سنگین میکند: درباره غم و اضطراب جمعی در بحرانهای انسانی
در روزهایی که خبرهای مربوط به ایران منتشر میشود—خبرهایی از اعتراضها، خشونت،
سرکوب یا ناامنی—بسیاری از ما احساس غم، اضطراب، درماندگی و حتی گناه را تجربه میکنیم.
این واکنشها طبیعیاند، اما اغلب برای افراد سؤالبرانگیز است که:
چرا رویدادی که شاید از نظر جغرافیایی دور است، تا این اندازه بر روان ما اثر میگذارد؟
و ما چه کاری میتوانیم انجام دهیم؟
چرا چنین احساساتی شکل میگیرند؟
اضطراب و ترومای جمعی
وقتی بحران اجتماعی یا سیاسی افراد زیادی را درگیر میکند، تأثیر آن فقط محدود به افراد درگیر نیست؛ بلکه به شکل موجی روان جامعه را در بر میگیرد. پژوهشها نشان میدهد که اعتراضها، خشونتهای سیاسی و انقلابها میتوانند باعث افزایش اضطراب، افسردگی و حتی علائم استرس پس از سانحه در سطح جامعه شوند—حتی در کسانی که مستقیماً درگیر رویداد نبودهاند.
در چنین شرایطی، جامعه ممکن است نوعی «ترومای ملی» یا جمعی را تجربه کند؛ تجربهای که احساس ناامنی، بیاعتمادی و ناامیدی را تقویت میکند.
نقش رسانهها و شبکههای اجتماعی
تماشای مداوم اخبار جنگ، سرکوب یا خشونت میتواند موجی از اضطراب اجتماعی ایجاد کند و سلامت روان افراد را تحت تأثیر قرار دهد. تحقیقات نشان دادهاند که پوشش گسترده اخبار بحران میتواند ترس و اضطراب را در سطح جامعه گسترش دهد و حتی بر سلامت جسمی افراد اثر بگذارد.
همدلی انسانی و پیوندهای فرهنگی
در بسیاری از ایرانیان داخل و خارج از کشور، احساسات شدید ناشی از همدلی، هویت مشترک و پیوندهای فرهنگی است. ما درد دیگران را بهعنوان درد خود تجربه میکنیم—و این نشانه سلامت عاطفی و پیوند انسانی است، نه ضعف.
نگاه آدلری: چرا این احساسات اهمیت دارند؟
در روانشناسی آدلری، انسان موجودی اجتماعی است که نیاز عمیقی به
احساس تعلق، معنا و مشارکت در جامعه
دارد.
وقتی جامعهای دچار رنج میشود، فرد نیز احساس میکند بخشی از این رنج را بر دوش میکشد.
از نگاه آدلر:
اضطراب ما نشانه احساس تعلق اجتماعی است.
غم ما بازتاب ارزشهای انسانی و عدالتخواهانه ماست.
درماندگی ما گاه از احساس ناتوانی در کمککردن نشأت میگیرد.
چه کاری میتوانیم انجام دهیم؟
مراقبت از خود
(Self-Care اجتماعی)
- محدود کردن مصرف اخبار
- تمرینهای تنظیم هیجان
- گفتوگو با افراد همدل
—
بازسازی احساس معنا (از نگاه آدلری)
آدلر تأکید میکند که انسان در رنج نیز میتواند
معنا و جهتگیری اجتماعی
پیدا کند:
- حمایت از دیگران
- مشارکت در فعالیتهای اجتماعی
- همدلی فعال
—
تقویت پیوندهای اجتماعی
حمایت اجتماعی یکی از مهمترین عوامل محافظتکننده در برابر اضطراب و افسردگی در بحرانهاست.
سخن پایانی
غم و اضطرابی که هنگام شنیدن خبرهای ایران تجربه میکنیم،
واکنش طبیعی یک انسان اجتماعی و اخلاقی است. این احساسات نشان میدهد که ما نسبت به سرنوشت دیگران بیتفاوت نیستیم.
اما در کنار همدلی، لازم است مراقب سلامت روان خود باشیم و به جای غرقشدن در درماندگی،
راههایی برای معنا، ارتباط و امید بیابیم.
